GIỚI THIỆU TÀI LIỆU HÁN NÔM ĐÌNH ĐÔNG PHEO TỔ DÂN PHỐ PHỐ 7, PHƯỜNG VÕ CƯỜNG, TỈNH BẮC NINH
Đình Đông Pheo (1) toạ lạc trên một vị trí đắc địa, không gian thoáng đãng, xưa thuộc xã Đại Tráng, tổng Đỗ Xá, huyện Võ Giàng, phủ Từ Sơn - nay là tổ dân phố phố 7, phường Võ Cường, tỉnh Bắc Ninh.
Đình Đông Pheo là công trình văn hóa tín ngưỡng của nhân dân địa phương, nơi phụng thờ Thánh Hai và Thánh Ba trong Ngũ vị đại vương (Công Minh Chính Trực) là: Công Minh Chính Trực Cường Nghị Cương Đoán, Công Minh Chính Trực Cường Nghị Cương Quả. Các Ngài có công phù giúp nhà Tiền Lý đánh giặc Lương thế kỷ VI. Sau khi hoá lại hiển ứng âm phù các triều đại đế vương thịnh trị phát triển, trải qua thời gian được nhiều đời ban tặng sắc phong và chuẩn cho nhân dân nơi đây hương hảo phụng thờ.
Hiện nay đình còn bảo lưu được nhiều tư liệu, hiện vật quý như: Ngai thờ, các đồ tế khí, hoành phi, câu đối, biển gỗ. Phần tài liệu Hán Nôm xin giới thiệu toàn văn như sau:
HOÀNH PHI, CÂU ĐỐI
1/Hoành phi Đại đình
- Phiên âm: Hộ quốc tí dân
- Dịch nghĩa: Giúp nước che chở cho dân.
-Phiên âm: Thánh cung vạn tuế (2)
-Dịch nghĩa: Đức thánh dẫn dắt tạo hoá muôn dân đội ơn hưởng phúc trạch.
2/Câu đối Đại đình
- Phiên âm:
Lẫm lẫm trung can, phù Lý huân danh thuỳ vũ trụ
Hằng hằng vũ liệt, ngự Lương tráng khải nghiễm sơn hà
- Dịch nghĩa:
Uy phong gan dạ, giúp Lý công danh khắp vũ trụ
Kiên trì lẫm liệt, chống Lương thắng lợi dậy non sông.
-Phiên âm:
Đức đại an dân phù nước thịnh
Công cao hộ quốc vạn niên trường.
-Dịch nghĩa:
Đức lớn yên dân giúp nước thịnh
Công cao giúp nước mãi vạn năm.
3/Câu đối cổng đình
-Phiên âm:
Chính đại tráng hoành, Sóc lĩnh thanh sơn chung hạo khí
Thần vũ giang tĩnh, Ô thành (3) phượng quận lẫm dư uy.
-Dịch nghĩa:
Lớn lao mạnh mẽ, đỉnh Sóc non xanh hợp khí tốt
Thần võ tập trung, thành Ô phượng quận vẻ oai nghiêm.
-Phiên âm:
Đại nghĩa cứu dân hưng Lý vận
Võ công hộ quốc ngư Lương xâm.
-Dịch nghĩa:
Đại nghĩa cứu dân giúp nhà Lý hưng thịnh
Võ công giúp nước chống giặc Lương xâm lăng.
-Phiên âm:
Vạn cổ càn khôn hưng tái tạo
Cửu tiêu nhật nguyệt chiếu trùng quang.
-Dịch nghĩa:
Muôn thuở đất trời hưng tái tạo
Chín tầng nhật nguyệt chiếu sáng ngời.
-Phiên âm:
Quốc gia hưng vượng thánh hiền phù hiển tích
Lịch triều đôn phong tướng công ứng linh thần.
-Dịch nghĩa:
Quốc gia hưng vượng, thánh hiền phù giúp rõ dấu tích
Các triều phong tặng, tướng công ứng hiện dáng thần linh.
-Phiên âm:
Thánh đức anh linh phù quốc thịnh
Thần công hách trạc trợ dân an.
-Dịch nghĩa:
Thánh đức anh linh giúp nước thịnh
Thần công hiển hách giúp dân yên.
-Phiên âm:
Thập phương viễn ngoại đồng quần tụ
Tu tạo hương thôn vạn tuế truyền.
-Dịch nghĩa:
Thập phương xa gần cùng hội tụ
Tu tạo thôn làng mãi lưu truyền.
BIỂN GỖ
-Dịch nghĩa:
Toàn thể trên dưới thôn Đồng Pheo, xã Đại Tráng, huyện Võ Giàng, phủ Từ Sơn lập văn từ về việc sau:
Nguyên do, xưa bản thôn có một ngôi đình 5 gian 2 chái, nhưng do trải qua nhiều năm mưa lay gió động đã bị hư hỏng. Nay họp bàn muốn trùng tu lại, chi phí gỗ lạt, công xá rất nhiều. Thấy trong thôn có ông Nguyễn Văn Biện cùng vợ là Trần Thị Minh có lòng tốt lại có của cải, vì thế dân thôn đã có lời với vợ chồng ông. Ông đã tự bỏ ra tiền của tu tạo rất trang nghiêm, thuận tiện cho việc thờ phụng. Ông Nguyễn Văn Biện và vợ Trần Thị Minh nhất tâm hướng thuận quyên góp tiền của mua gỗ lim, gạch ngói, vôi vữa, lại trả tiền công thợ mộc, thợ nề tân tạo toàn bộ nửa phía tây của đình,. Bản thôn họp bàn tại đình, liên danh ký kết cho vợ chồng ông Nguyễn Văn Biện và Trần Thị Minh làm hậu. Sau này [ông bà] trăm tuổi quy tiên đến ngày giỗ cúng tế đúng như nghi thức. Lễ xong, lấy thủ lợn và một phần xôi mang đến biếu từ đường nhà trưởng tộc. Còn lại những người có mặt hành lễ cùng thụ lộc uống rượu, không được trái lệ, vĩnh viễn lưu truyền để trọng đạo lí. Nay lập văn từ giao cho cai viên và con trưởng giữ làm căn cứ. Nếu ngày sau người nào nảy sinh tình ý lấy 3500 quan tiền và 5 mẫu ruộng lẻ này thì [thôn] sẽ chịu trách nhiệm. Nay lập văn từ giao ước.
Ông Nguyễn Văn Biện và vợ là Trần Thị Minh bố trí 5 mẫu ruộng lẻ ở địa phận của xã, số lượng sào thước tấc, xứ đồng liệt kê phía sau. Giao cho giáp trưởng của năm giáp trong thôn luân phiên canh tác thu thuế lấy hoa lợi mỗi mẫu 8 quan tiền văn, tùy theo mua lễ cúng giỗ hai vị, mỗi giỗ 20 quan tiền văn. Lễ vật tế lễ gồm: thịt lợn, xôi rượu, trầu cau, kim ngân, hương sáp. Từ lềnh hai trở lên đến hương lão mũ áo chỉnh tề hành lễ đúng như nghi thức.
Ngày giỗ như sau:
-Nguyễn Quý Công, hương trung Lí trưởng húy Biện, tự Phúc Hậu, chính giỗ ngày mùng 9 tháng 11.
-Nguyễn Công chính thất Trần Quý Thị, hiệu Từ Thanh, chính giỗ ngày 17 tháng 9.
Số ruộng như sau:
Một thửa tại xứ […] 1 sào 13 thước, phía đông gần ruộng hậu, phía tây gần ruộng nhà Văn Vỹ.
Một thửa tại xứ Cửa Đình 1 sào 6 thước, phía đông gần ruộng nhà Văn Hội, phía tây gần đường nhỏ.
Một thuở cũng ở xứ ấy 1 sào 3 thước, phía tây gần ruộng nhà Văn Lân, phía tây gần ruộng nhà Văn Hội.
Một thửa ở xứ Vườn Chó 2 sào, phía đông gần ruộng nhà Văn Nhân, phía tây gần ruộng hậu.
Một thửa cũng ở xứ ấy 1 sào 2 thước, phía đông gần ruộng nhà Văn Lộc, phía tây gần ruộng của môn sinh.
Một thửa ở xứ Đồng Chiêm 3 sào, phía đông gần ruộng nhà Văn Hợp, phía tây gần đường nhỏ.
Một thửa tại xứ Sông Mẫn 2 sào 12 thước, phía đông gần ruộng nhà Văn Xà, phía tây gần ruộng nhà Văn Hội. Một thửa cũng ở xứ ấy 1 sào 10 thước. Một thửa cũng ở xứ ấy 1 sào 5 thước, phía đông gần ruộng nhà Văn Châu, phía tây gần ruộng hậu.
Một thửa ở xứ Cổ Ngựa 1 sào 5 thước, phía đông gần ruộng nhà Văn Trọng, phía tây gần ruộng nhà Văn Thanh. Một thửa cũng ở xứ ấy 1 sào 10 thước, phía đông gần ruộng hương ngoại, phía tây gần ruộng của môn sinh.
Một thửa tại xứ Đồng Chung 2 sào 10 thước, phía đông gần ruộng nhà Vưn Chú, phía tây gần ruộng nhà Văn Kế. Một thửa cũng ở xứ ấy 1 sào 5 thước, phía đông gần ruộng nhà Văn […], phái tây gần đường nhỏ. Một thửa cũng ở xứ ấy 2 sào 7 thước, phía đông gần ruộng nhà Văn Trọng, phía tây gần ruộng hậu. Một thửa cũng ở xứ ấy 2 sào, phía đông gần ruộng hậu, phía tây gần ruộng nhà Văn Căn. Một thửa cũng ở xứ ấy 4 sào, phía đông gần ruộng nhà Văn Hỏa, phái tây gần ruộng nhà Cụ Bách. Một thửa cũng ở xứ ấy 4 sào, phía đông gần ruộng nhà Văn Quyết, phía tây gần ruộng nhà Văn Triệu. Một thửa cũng ở xứ ấy 2 sào 10 thước, phía đông gần ruộng nhà Văn Triệu, phía tây gần ruộng hậu.
Một thửa tại xứ Đồng Thúng 5 sào 10 thước, phía đông gần ruộng nhà Văn Thanh, phía tây gần ruộng nhà Cụ Bách.
-Ngày 15 tháng 12 năm Tự Đức thứ 12 [1859]./.
Với những giá trị như vậy, đình Đông Pheo được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh năm 2025.
(1) Theo minh văn khắc trên biển gỗ, ngày 15 tháng 12 năm Tự Đức thứ 12 (1859) ghi là thôn Đồng Pheo (同拋). Tuy nhiên nhân dân nơi đây thường gọi là Đông Pheo.
(2) Thánh Cung Vạn Tuế: Thánh nghiễm tôn sùng vị. Cung đề tạo hóa cương. Vạn dân mông thịnh đức. Tuế tuế phúc kỳ tương. Toàn xã bảo an khang. Nghĩa là: Đức thánh ở ngôi vị tôn quý, dẫn dắt giềng mối của tạo hoá, muôn dân đội ơn đức, hết thảy năm này đến năm khác được hưởng phúc trạch, toàn dân được bảo vệ an khang.
(3) Ô thành: tức thành Ô Diên.
Phạm Văn Thưởng (Phòng Di tích)
Các bài viết khác
CHÙA KHAI NGHIÊM LÀNG VỌNG NGUYỆT 18-06-2026
ĐÌNH LÀNG HƯƠNG TRIỆN 28-05-2026
GIÁ TRỊ TÀI LIỆU HÁN NÔM ĐÌNH LÃM DƯƠNG, PHƯỜNG NAM SƠN, TỈNH BẮC NINH 10-04-2026
Cơ hội và thách thức trong công tác quảng bá di sản văn hóa Bắc Ninh trên nền tảng số 25-02-2026
Đền Cùng - Giếng Ngọc - Nơi linh khí ngàn năm hội tụ 23-02-2026
VĂN CHỈ TỔNG ĐỖ XÁ 20-01-2026
Chùa Tiêu - Nơi ghi dấu công lao của Vua Lý Công Uẩn 05-12-2025
Trạng nguyên khai khoa đầu tiên của nước ta 29-11-2025
Nguyên phi Ỷ Lan - Người phụ nữ 2 lần thay Vua trị quốc 22-10-2025