Bảo tàng Bắc Ninh số 2 chuyển mình trong kỷ nguyên số

Chuyển đổi số được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của tỉnh Bắc Ninh nói chung và của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch nói riêng. Việc số hóa và ứng dụng công nghệ là một bước tiến để vừa làm tốt công tác lưu giữ, bảo tồn di sản, vừa nâng cao trải nghiệm cho khách tham quan và quảng bá di sản văn hóa, thúc đẩy du lịch tỉnh Bắc Ninh.

Sau gần 30 năm hình thành và phát triển, Bảo tàng Bắc Ninh số 2 hiện đang lưu giữ hơn 16.000 hiện vật gốc, trong đó có 02 Bảo vật và nhóm Bảo vật quốc gia được Thủ tướng chính phủ công nhận, đến nay phần lớn các hiện vật chưa được giới thiệu, quảng bá để khách tham quan có thể nghiên cứu, tìm hiểu và tiếp cận một cách dễ dàng. Tận dụng thế mạnh của công nghệ số cũng như xu hướng xây dựng bảo tàng thông minh, đồng thời nhận thức nhu cầu tiếp cận thông tin trên môi trường Internet rất cao đặc biệt là giới trẻ, Bảo tàng Bắc Ninh số 2 đã ứng dụng công nghệ số trong các hoạt động chuyên môn lẫn hoạt động giáo dục trải nghiệm với các tiện ích mới phục vụ công chúng, chuyển đổi phương thức hoạt động từ truyền thống sang hiện đại, trong đó từ năm 2022 bảo tàng đã tạo và lắp đặt bảng mã QR code để du khách dễ dàng truy cập vào website tìm hiểu thông tin của Bảo tàng; tích cực truyền thông trên website, fanpage của Bảo tàng; Công tác xây dựng cơ sở dữ liệu và quản lý thông tin hiện vật trên phần mềm quản lý hiện vật nhằm liên thông dữ liệu với hệ thống CSDL quốc gia về di sản văn hóa được tiến hành thường xuyên liên tục và tổ chức các chương trình giáo dục di sản trực tuyến như Giờ học lịch sử online, câu lạc bộ Em yêu lịch sử... đã cung cấp cho khách tham quan phương thức tiếp cận mới, thuận lợi, đa dạng, góp phần từng bước hiện đại hóa các hoạt động bảo tàng, đặc biệt là trong bảo tồn và phát huy di sản văn hóa.

Đoàn viên thanh niên quét mã QR tìm hiểu thông tin của Bảo tàng

Năm 2025, Bảo tàng đã thiết lập 50 mã QRcode được bố trí bên cạnh bảng chú thích hiện vật. Nhờ đó du khách có thể tự do khám phá, tìm hiểu về hiện vật. Đây là sản phẩm kết hợp giữa nội dung chuyên môn của Bảo tàng với giải pháp thời kỳ công nghệ 4.0. Đồng thời ra mắt trang Go to Bắc Ninh nhằm quảng bá di sản văn hóa Bắc Ninh nói chung và giới thiệu các hiện vật tiêu biểu, hoạt động của Bảo tàng nói riêng trên 4 nền tảng mạng xã hội: Facebook, instagram, youtobe, tiktok. Đặc biệt, gần đây Bảo tàng đẩy mạnh công tác truyền thông, quảng bá trên fanpage bằng nhiều hình thức, nội dung hấp dẫn để tiếp cận ngày càng nhiều khách tham quan đặc biệt là giới trẻ. Trong năm 2026, Bảo tàng sẽ triển khai số hóa tư liệu, hiện vật với hơn 80 hiện vật tiêu biểu dưới dạng 3D để phục vụ khách tham quan, mở ra một cách tiếp cận, một trải nghiệm mới lạ hơn, dễ dàng truy cập, tìm hiểu tài liệu, hiện vật và chuẩn bị cho việc xây dựng cơ sở dữ liệu số phục vụ trưng bày bảo tàng ảo trên không gian mạng ... Tất cả nhằm mang đến cho công chúng, đặc biệt là giới trẻ, những trải nghiệm đa dạng, hấp dẫn và hiện đại hơn. Bảo tàng Bắc Ninh số 2 đã có bước chuyển mình rõ rệt, lượng khách tham quan tăng hơn so với những năm trước. Từ chỗ bị “bỏ quên” trên bản đồ du lịch, nay Bảo tàng Bắc Ninh số 2 đã trở thành điểm hẹn văn hóa quen thuộc của giới trẻ, của các gia đình và đông đảo công chúng. Lượng truy cập website, fanpage gia tăng đều đặn. Đây là những minh chứng tích cực đến từ sự quyết tâm đổi mới, sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong các hoạt động của Bảo tàng Bắc Ninh số 2 thời gian qua. Những hoạt động này đã đưa Bảo tàng đến gần hơn với công chúng góp phần lan tỏa giá trị di sản văn hóa của tỉnh Bắc Ninh đến với du khách trong nước và quốc tế.

Từ một điểm đến ít người biết, nay Bảo tàng Bắc Ninh số 2 đã trở thành điểm du lịch hấp dẫn thu hút đông đảo du khách trong nước và nước ngoài

Trong thời gian tới, Bảo tàng Bắc Ninh số 2 định hướng chuyển đổi số theo ba mục tiêu trọng tâm: Thứ nhất, hoàn thiện cơ sở dữ liệu số về tư liệu hiện vật thông qua việc số hóa có hệ thống các tư liệu, hiện vật và xây dựng nền tảng dữ liệu chuẩn hóa phục vụ trưng bày, nghiên cứu và giáo dục; Thứ hai, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong trưng bày, đặc biệt là các chuyên đề, phát triển hệ thống tham quan ảo, trưng bày 3D, cùng các ứng dụng VR và AR nhằm mang đến trải nghiệm sinh động, hấp dẫn hơn cho khách tham quan; Thứ ba, xây dựng tài liệu giáo dục số và đẩy mạnh giáo dục lịch sử qua nền tảng trực tuyến. Với những định hướng rõ ràng và quyết tâm đổi mới, Bảo tàng Bắc Ninh số 2 đang nỗ lực tăng cường ứng dụng công nghệ trong mọi lĩnh vực hoạt động, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng khẳng định vai trò của thiết chế văn hoá Bảo tàng trong kỷ nguyên số./.